Wieś Komorów

Rozdział 4

Wieś Komorów nie należała do majątku. Jako zwarta zabudowa samodzielnych gospodarstw rolnych, powstała w połowie XIX w. po uwłaszczeniu chłopów pańszczyźnianych. Uwłaszczenie przeprowadzono w 1864r. w ramach represji popowstaniowych, dzięki któremu włościanie otrzymali na własność dotąd przez nich tylko uprawianą ziemię. Istniejące wtedy grunty w ilości około 20 gospodarstw były w szachownicy co potwierdza na ich dawniej pańszczyźniane użytkowanie. Jeszcze kilkanaście lat temu istniał stary plan gruntów wsi Komorów z imiennym rejestrem ich Właścicieli przechowywany przez Sołtysa Antoniego Oprządka i jego rodzinę.

Fot.8

Fot. 9 Stare domy we wsi Komorów

Z wymiaru podatkowego z 1922r. można określić powierzchnię gospodarstw i ich nazwy oraz nazwiska właścicieli. I tak np.:
- parcela Różanka - Wyganowski Adam - 4 morgi
- parcela Polanka - Zabłocki Wacław - 3 morgi
- parcela Kalina - Osińska Salomea - 1 morga
- parcela Zosinek 12 -Zieliński Zygmunt - 5 mórg
- parcela Irasin - Przysiecki Michał - 3 morgi
- parcela Plac - Sztyk Szczepan - 1 morga.

Z dokumentów, które były w posiadaniu Antoniego Oprządka można wnioskować, że na początku XX wieku do gruntów wsi należała pewna część gruntów wzdłuż obecnej Al. Lipowej(teren po stronie zachodniej). Grunt ten został zamieniony z właścicielem Komorowa na grunt za wsią (w kierunku Paszkowa).

We wsi był młyn wodny i zalew, bez którego młyn by nie działał. Młyn należał do majątku a każdorazowo młynarz był dzierżawcą np. Traczyk, Wasilewski. Stary młyn na koło wodne został przerobiony w okresie I wojny światowej na napęd elektryczny po zainstalowaniu turbiny wodnej, co również umożliwiło zelektryfikowanie wszystkich zabudowań majątkowych mieszkalnych i gospodarczych. Po II wojnie światowej rozebrano młyn i stary drewniany dom w którym podobno była karczma i sklepik spożywczy prowadzony przez ówczesnego młynarza Traczyka.

Fot. 10 Młyn we wsi Komorów

Komorów wieś i majątek jest oddzielony wzdłuż rzeki Utraty od Pęcic, gruntami majątku pokościelnego "Małe Pęcice" (część jako Salisowo?). Został on wywłaszczony przez władze zaborcy po powstaniu styczniowym w 1863r. Obdarowana nim została rosyjska rodzina Barsowych, która tu mieszkała jeszcze po 1920r. w czerwonym pałacyku za Utratą (ul. Komorowska przy skręcie do Pęcic). W ogrodzie majątku pokościelnego bliżej Kościoła w Pęcicach znajdował się drugi, jeszcze ładniejszy pałacyk ale został on spalony podczas bitwy w 1914r.